Sakura P.
ประเทศจีนได้เริ่มใช้กฎระเบียบที่เข้มงวดเกี่ยวกับการรีไซเคิลแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้า โดยการออก “มาตรการชั่วคราวสำหรับการจัดการรีไซเคิลและการใช้ประโยชน์จากแบตเตอรี่รถยนต์พลังงานใหม่ที่ปลดระวางอย่างครอบคลุม” ซึ่งกฎหมายนี้จะมีผลบังคับใช้ในวันที่ 1 เมษายน เพื่อควบคุมการไหลเวียนของแบตเตอรี่ที่ใช้แล้ว โดยมีข้อกำหนดสำคัญคือ แบตเตอรี่ EV จะต้องติดอยู่กับตัวรถเมื่อมีการนำรถไปทำลายซาก
จีนเอาจริง! บังคับใช้กฎรีไซเคิลแบตเตอรี่ EV ใหม่ เริ่ม 1 เม.ย. 2026 นี้
ก่อนหน้านี้ การรีไซเคิลแบตเตอรี่ EV ต้องเผชิญกับความท้าทายใหญ่หลายประการ ไม่ว่าจะเป็นการขาดแคลนโครงสร้างพื้นฐาน ความเสี่ยงต่อการเกิดเพลิงไหม้ และกระบวนการถอดประกอบที่มีราคาแพงเนื่องจากการออกแบบที่ไม่เป็นมาตรฐานเดียวกัน
อย่างไรก็ตาม จีนถือเป็นผู้นำในอุตสาหกรรมนี้ในฐานะผู้ผลิต EV รายใหญ่ที่สุดของโลก มีรายงานเมื่อเดือนตุลาคม 2025 ว่าบริษัทท้องถิ่นบางแห่งสามารถกู้คืนแร่ลิเธียมได้ถึง 96.5% และกู้คืนนิกเกิล โคบอลต์ และแมงกานีสได้ถึง 99.6%
เมื่อปีที่แล้ว สำนักงานบริหารจัดการกฎระเบียบตลาดแห่งรัฐของจีน และกระทรวงอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศ (MIIT) ได้จัดตั้งคณะกรรมการด้านเทคนิคระดับชาติเพื่อสร้างมาตรฐานการรีไซเคิลแบตเตอรี่ และเมื่อวันที่ 16 มกราคมที่ผ่านมา หน่วยงานกำกับดูแลก็ได้กำหนดมาตรฐานการรีไซเคิลแบตเตอรี่ชุดใหม่ขึ้นมา
ข้อมูลหลักเกี่ยวกับกฎระเบียบการรีไซเคิลแบตเตอรี่ใหม่
ตามมาตรการการจัดการที่ประกาศออกมา ทาง MIIT จะจัดตั้งแพลตฟอร์มข้อมูลระดับชาติเพื่อติดตามแบตเตอรี่รถยนต์พลังงานใหม่ตลอดอายุการใช้งาน ซึ่งครอบคลุมตั้งแต่การผลิต การขาย การซ่อมแซม การเปลี่ยน การถอดแยกชิ้นส่วน การรีไซเคิล และการนำไปใช้ประโยชน์อย่างครอบคลุม ระบบนี้จะช่วยป้องกันปัญหาที่ไม่สามารถติดตามเส้นทางของแบตเตอรี่ที่ปลดระวางแล้วได้
จีนจะสร้างระบบมาตรฐานสำหรับการใช้ประโยชน์จากแบตเตอรี่ EV อย่างครบวงจร และสนับสนุนการสาธิต ส่งเสริม และประยุกต์ใช้เทคโนโลยี กระบวนการ และอุปกรณ์ใหม่ ๆ นอกจากนี้ รัฐบาลยังกำหนดให้ผู้ผลิตในท้องถิ่นและผู้นำเข้าแบตเตอรี่ EV ต้องใช้วัสดุที่มีพิษต่ำและรีไซเคิลได้ง่ายในระหว่างการผลิต โดยแบตเตอรี่แต่ละลูกจะต้องมีการระบุตัวตนตามมาตรฐาน GB/T 34014
ผู้ผลิตและผู้นำเข้ารถยนต์พลังงานใหม่ (NEV) จะต้องส่งข้อมูลทางเทคนิค เช่น วิธีการถอดและแยกชิ้นส่วนแบตเตอรี่ ภายใน 6 เดือนหลังจากได้รับใบรับรองผลิตภัณฑ์บังคับ และต้องส่งข้อมูลเกี่ยวกับตัวแบตเตอรี่ภายใน 20 วันหลังจากได้รับใบรับรองความสอดคล้อง โดยต้องรายงานวันที่ขายรถ รหัสแบตเตอรี่ และข้อมูลอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง
มาตรการการจัดการระบุว่า ผู้ผลิตหรือผู้นำเข้าแบตเตอรี่ EV ทุกรายต้องปฏิบัติตามภาระหน้าที่ในการรีไซเคิลหลายประการ ได้แก่ การจัดตั้งสถานีบริการรีไซเคิลในภูมิภาคที่มีการขายแบตเตอรี่ การเผยแพร่และอัปเดตข้อมูลการติดต่อของสถานีรีไซเคิล และต้องรับแบตเตอรี่ที่ปลดระวางทั้งหมดที่ควรนำมารีไซเคิล กฎเดียวกันนี้ยังใช้กับหน่วยงานที่ขายรถยนต์พลังงานใหม่ในจีนด้วย และที่สำคัญ แบตเตอรี่ EV ต้องติดอยู่กับตัวรถเมื่อนำรถไปทำลายซาก
การนำแบตเตอรี่ใช้แล้วไปใช้ประโยชน์จะต้องเป็นไปตามกฎหมาย ข้อบังคับ และมาตรฐาน ห้ามมิให้หน่วยงานใดดำเนินการโดยไม่ได้รับอนุมัติตามกฎหมาย ส่วนธุรกิจสลับแบตเตอรี่และบริการเกี่ยวกับแบตเตอรี่ จะต้องส่งมอบแบตเตอรี่ที่ปลดระวางให้กับสถานประกอบการที่ได้รับอนุญาต หรือศูนย์รีไซเคิลที่จัดตั้งโดยผู้ผลิตแบตเตอรี่และผู้ผลิตรถยนต์ NEV เท่านั้น
อ้างอิงจากรายงานของ Autohome สถาบันวิจัยของจีนคาดการณ์ว่าปริมาณแบตเตอรี่ที่ปลดระวางจะสูงถึง 1 ล้านตันในปี 2030 โดยก่อนหน้านี้ CarNewsChina รายงานว่าตลาดรีไซเคิลแบตเตอรี่ของจีนมีมูลค่าสูงถึง 558,000 ล้านหยวน (ประมาณ 2.65 ล้านล้านบาท) ในปีที่แล้ว
ผู้นำอุตสาหกรรมในปัจจุบันคือ Brunp Recycling ซึ่งเป็นบริษัทในเครือของ CATL โดยอ้างว่าสามารถรีไซเคิลแบตเตอรี่ EV ในจีนได้ถึง 50.4% ด้วยกำลังการจัดการขยะที่มีอยู่ 120,000 ตัน
จีนจำเป็นต้องเพิ่มกำลังการรีไซเคิลแบตเตอรี่ไปพร้อม ๆ กับการควบคุมให้อยู่ในระเบียบ เนื่องจากเรื่องนี้ไม่เพียงแต่สำคัญต่อระบบนิเวศ แต่ยังต้องใช้เงินลงทุนสูง กฎระเบียบที่เพิ่งประกาศใช้จะช่วยให้หน่วยงานกำกับดูแลสามารถติดตามแบตเตอรี่แต่ละลูกและควบคุมกระบวนการรีไซเคิลได้ง่ายขึ้น นอกจากนี้ยังช่วยสร้างเงื่อนไขในการเพิ่มจำนวนสถานีรีไซเคิล เนื่องจากผู้ผลิตหรือผู้นำเข้าแบตเตอรี่และรถยนต์ NEV แต่ละรายจะต้องรับผิดชอบต่อแบตเตอรี่ที่ปลดระวางแล้วของตนเอง
ที่มา carnewschina
